Certe in de Praktijk | Gebruik van streefwaarden i.p.v. referentiewaarden

We merken dat iedereen al meer gewend raakt aan het nieuwe Laboratorium Informatie Systeem. Sommige zaken zijn net iets anders dan in het oude systeem. Denk hierbij aan het gebruik van streefwaarden in plaats van referentiewaarden. Meer informatie hierover onderaan in deze Certe in de Praktijk. De overgang naar het nieuwe LIS zorgde ook voor langere doorlooptijden.  Gelukkig zijn de grootste opstartproblemen verholpen en zitten we bijna op het oude niveau. Neem gerust contact met ons op bij vragen over een rapportage/uitslag. We zijn er nog niet, we blijven optimaliseren en nemen jullie input mee. Voor nu nogmaals dank voor jullie geduld en meedenken.
 

Op papieren aanvraagformulieren eerste lijn Certe/Izore die gebruikt worden in Friesland, staat de naam van de aanvrager niet voorgedrukt. Als hier niet duidelijk de aanvragende arts, instelling of locatie wordt ingevuld kan er niet worden gerapporteerd. Het zoeken naar de aanvrager vertraagt de doorlooptijd aanzienlijk. Vul dus altijd de gegevens van de aanvrager in. Op de overige papieren aanvraagformulieren staat de naam van de aanvrager al voorgedrukt. Voorkom vertraging en vraag digitaal aan via ZorgDomein en/of Colab als huisartsenpraktijk of verpleeghuis.

Naam bepalingen
Vanwege de nieuwe koppeling met het LIS worden sommige bepalingen anders weergegeven dan jullie gewend zijn. B.v. creatinineklaring wordt nu aangeduid met een C en niet meer met een K.
Diagnostiek tijdens de zomermaanden
Maakt jullie praktijk tijdens de vakantie gebruik van een waarnemer? Laat de waarnemer namens de praktijk aanvragen via ZorgDomein. Zo komt de rapportage van Certe ook bij jullie praktijk terecht. 
Voorkom vertraging
Vraag digitaal aan via ZorgDomein en/of Colab als huisartsenpraktijk of verpleeghuis en voorkom zo vertraging. Bij het digitaal aanvragen zijn veel velden al ingevuld en is de orderverwerking sneller en minder foutgevoelig. 
Zoekbalk
Via de zoekbalk kun je makkelijk diagnostiek aanvragen. Wil je een test aanvragen die niet staat vermeld, dan kun je deze aanvragen via ‘afwijkende aanvraag’ (ZorgDomein) of ‘onbekende test’(Colab). Vraag je niet aan via deze route, dan wordt de betreffende test niet afgenomen en volgt er geen uitslag.

Het HbA1c thuisafname setje dat gebruikt wordt in Friesland is weer voorradig en kan weer besteld worden. Dit kan via het bestelportaal. Heb je al aangevraagd? Dan is je bestelling nu ook verwerkt. 
Onderhoud bestelportaal
Op dinsdag 30 juli is er onderhoud aan het bestelportaal. Het bestelportaal werkt dan niet optimaal, lukt het ‘s ochtend niet om een bestelling te plaatsen, probeer het dan in de middag pas weer. 
 

Met de introductie van het nieuwe laboratorium informatiesysteem GLIMS10 in juni zijn veel referentie intervallen gewijzigd en geharmoniseerd binnen de regio. Deze referentiewaarden zijn geüpdatet op basis van populatiedata vanuit lifelines, of literatuuronderzoek, die beiden geharmoniseerd zijn tussen Certe en het UMCG. Omdat de meetmethoden niet veranderd zijn, zijn de nieuwe referentiewaarden ook geldig voor historische resultaten. Het betreft als het ware een aanscherping van de referentiewaarden, een verbetering meer dan een wijziging. 

Daarnaast zijn we bij een aantal bepalingen overgegaan van het vermelden van streefwaarden i.p.v. van referentiewaarden. Over deze wijziging komen sinds livegang de meeste vragen binnen, vandaar de onderstaande toelichting.

Vitamine D

De vitamine D status wordt vastgesteld door meting van de concentratie 25-hydroxy vitamine D. In de tabel zie je de verschillende afkapgrenzen. 
Voor livegang werd de grens van 50 nmol/L gehanteerd als grens voor vitamine D tekort, conform de definitie voor vitamine D insufficiëntie. Bij een vitamine D concentratie tussen de 50-80 nmol/L is er echter nog steeds sprake van een suboptimale vitamine D status. Daarom zijn we in het nieuwe LIS overgestapt op de rapportage van streefwaarden voor vitamine D, namelijk >80 nmol/L. De meest gestelde vraag sinds deze wijziging is of dit ook betekent dat er tot 80 nmol/L gesuppleerd moet worden. Certe gaat hierover in overleg met de endocrinologen uit de regio, waarna we deze streefwaarde zullen heroverwegen of definitief maken, en we zullen in een volgende nieuwsbrief een advies delen over de vraagstelling rondom suppletie dat gedragen wordt door alle betrokken specialisten in de regio. Tot aan dit bericht adviseren wij het suppletie beleid nog niet aan te passen. 

Referenties: Dawson-Hughes et al. Estimates of optimal vitamin D status, Osteoporosis International 2005;16:713-716; Vieth. What is the optimal vitamin D status for health? Progress in Biophysics and Molecular Biology 2006;92:26-32.

Nierfunctie (eGFR)
Chronische nierschade wordt gedefinieerd en gestadieerd met behulp van de nierfunctie (eGFR) en albuminurie (zie figuur). 
Met ingang van 1 juni wordt de berekende eGFR weergegeven ook indien de eGFR >60 mL/min/1.73 m2. Daarnaast zijn de streefwaarden gewijzigd van >45 mL/min/1.73 m2 naar >60 mL/min/1.73 m2. Indien de eGFR tussen de 45 en 59 mL/min/1.73 m2 valt, is er namelijk al sprake van een mild tot matig afgenomen nierfunctie. Dit gaat gepaard met een verhoogd risico op overlijden, cardiovasculaire eindpunten, het optreden van acute nierschade en eindstadium nierfalen. De op leeftijd gebaseerde referentiewaarden die een deel van de aanvragers gerapporteerd kregen zijn uitgefaseerd, omdat er patiënten met een mild afgenomen nierfunctie onterecht als niet afwijkend werden geclassificeerd.  
Referentie: NHG-Standaard Chronische nierschade 2018. 

Ferritine
Bij de diagnostiek naar ijzergebrek speelt ferritine een belangrijke rol omdat dit een maat is voor de ijzervoorraad in het lichaam. Bij een ijzergebrek is de ferritine concentratie verlaagd. Voor livegang van het nieuwe LIS werden bij de rapportage van ferritine referentiewaarden getoond. Het blijkt echter dat bij de gezonde populaties waarin deze referentiewaarden zijn vastgesteld, toch relatief veel ijzergebrek voorkwam. Hierdoor lag de ondergrens van de oude referentiewaarden te laag. Vanaf het nieuwe LIS  is daarom de ondergrens van de referentiewaarden vervangen door een streefwaarde van 30 µg/L bij mannen en vrouwen vanaf 15 jaar. Deze ondergrens van 30 µg/L wordt ook in (internationale) richtlijnen gebruikt voor het vaststellen van ijzergebrek.
Referenties: Pasricha et al. Iron deficiency. Lancet 2021; 397:233-48; Cappellini et al. J Intern Med 2020; 287:153-170.

Totaal cholesterol, LDL-cholesterol en triglyceriden
In het kader van cardiovasculair risicomanagement wordt periodiek het lipiden profiel bepaald. Normaliter worden referentiewaarden vastgesteld op basis van het 2,5e en 97,5e percentiel van de populatie. Het nadeel van deze benadering is dat de gemiddelde ongezonde leefstijl van de westerse populatie wordt genormaliseerd en daarom de referentiewaarden te hoog uitvallen. Het gebruik van de streefwaarden (op basis van de literatuur) voor totaal cholesterol, LDL-cholesterol en triglyceriden doet meer recht aan het verhoogde cardiovasculaire risico bij afwijkende uitslagen en sluit daarmee meer aan bij de NHG-standaard CVRM.
 Referentie: Nordestgaard et al Clin Chem 2016: 62;930-946; NHG-standaard CVRM.
 

Waarom ontvangen we de uitslagen per patiënt niet altijd in één keer?
Om het aantal rapportages te verminderen komt er in principe een volledig rapport. Sommige bepalingen hebben een relatief lange doorlooptijd. Hierdoor kan de rapportage van de routinediagnostiek (die vaak dezelfde dag klaar is) worden tegengehouden. Daarom rapporteren wij, zodra de routinediagnostiek klaar is, een deelrapport. We hebben geprobeerd een zorgvuldige afweging te maken over de samenstelling van dit deelrapport. In september zullen we de rapportage evalueren. Heb je hier input voor dan stellen we dat zeker op prijs. Vragen en suggesties kun je mailen naar info@certe.nl o.v.v. input rapportage.

Meer weten over de wijzigingen in rapportages? Raadpleeg dan de Certe in de Praktijk van 30 mei en 20 juni.

• Certe in de praktijk (Friesland): LIS - 30 mei 2024 
• Certe in de praktijk (Groningen/Drenthe): LIS - 20 juni 2024 

Wij wensen jullie een fijne zomer toe. Is de praktijk vanwege vakantie tijdelijk gesloten? Geef dit dan door aan onze medische logistiek: medischelogistiek@certe.nl